Dezynfekcja

Dezynfekcja powierzchni: stężenie, czas kontaktu i najczęstsze błędy

Stanisław Skura · Technologia mycia i dezynfekcji

Ilustracja: preparaty dezynfekcyjne Exeol w kuchni przemysłowej

Dezynfekcja powierzchni: stężenie, czas kontaktu i najczęstsze błędy

Preparat do dezynfekcji działa tylko w warunkach, w jakich go przebadano: w określonym stężeniu, przez określony czas, na powierzchni w określonym stanie. Większość nieskutecznych dezynfekcji to nie zły preparat, tylko spryskanie i natychmiastowe wytarcie.

Polecane preparaty

Dezynfekcja powierzchni to zmniejszenie liczby drobnoustrojów na blacie, podłodze czy urządzeniu do poziomu, który nie stanowi zagrożenia, za pomocą produktu biobójczego. Skuteczność zależy od czterech rzeczy: czystości powierzchni przed dezynfekcją, stężenia roztworu, czasu kontaktu i tego, czy preparat działa na drobnoustroje, z którymi masz do czynienia. Pominięcie któregokolwiek z tych warunków sprawia, że powierzchnia jest mokra i pachnie środkiem, ale nie jest zdezynfekowana.

Mycie, dezynfekcja, sterylizacja: czym się różnią

  • Mycie usuwa brud, tłuszcz i materię organiczną. Zmniejsza liczbę drobnoustrojów, ale ich nie zabija.
  • Dezynfekcja niszczy drobnoustroje wskazane na etykiecie (bakterie, drożdżaki, wirusy) w określonym stopniu. Nie usuwa wszystkich form życia, zwłaszcza przetrwalników bakterii.
  • Sterylizacja niszczy wszystkie drobnoustroje wraz z przetrwalnikami. Wykonuje się ją w autoklawach lub sterylizatorach na narzędziach i materiałach medycznych, a nie na blatach i podłogach.

W kuchni, hotelu czy domu opieki celem jest więc mycie i dezynfekcja, a nie sterylizacja. Powierzchni roboczej nie da się wysterylizować płynem i nie ma takiej potrzeby.

Najpierw mycie, potem dezynfekcja

Substancje czynne preparatów dezynfekcyjnych reagują z materią organiczną: tłuszczem, białkiem, resztkami jedzenia. Na brudnej powierzchni preparat zużywa się na brud, zanim dotrze do drobnoustrojów. Dlatego standardowa sekwencja wygląda tak: usunięcie resztek, mycie, spłukanie, dezynfekcja z zachowaniem czasu kontaktu, spłukanie wodą pitną tam, gdzie wymaga tego etykieta. Preparaty myjąco-dezynfekujące, takie jak Exeol Food AM czy Exeol Floor DDS, łączą mycie i dezynfekcję w jednym kroku, ale tylko na powierzchniach bez grubego zabrudzenia. Całą sekwencję dla obiektu zapisuje się w planie higieny.

Stężenie i czas kontaktu to nie sugestia

Każda deklaracja skuteczności na etykiecie produktu biobójczego ma dwie liczby: stężenie i czas. Exeol Food AM działa bakteriobójczo w stężeniu 1% po 10 minutach, a grzybobójczo dopiero w stężeniu 3% po 15 minutach. Exeol Floor DDS ma dwa zatwierdzone warianty: 0,5% przez 15 minut albo 1% przez 10 minut. Przez cały ten czas powierzchnia musi pozostać mokra.

  • Roztwór przygotowuj z miarki lub z dozownika, nie na oko. Za słaby nie działa, za mocny nie działa lepiej, tylko drożej i z większym ryzykiem dla powierzchni.
  • Nie wycieraj powierzchni zaraz po spryskaniu. Jeśli preparat wysycha przed upływem czasu kontaktu, nałóż go ponownie.
  • Przygotowany roztwór ma ograniczoną trwałość. Rób go na zmianę, nie na tydzień.
  • Temperatura ma znaczenie. Exeol Sept Plonge działa w 3 minuty w 35°C, ale potrzebuje 5 minut w 20°C.

Co znaczą normy EN na etykiecie

Numery norm pokazują, na co i w jakich warunkach preparat przebadano. Warto je czytać, bo dwa preparaty „bakteriobójcze” mogą być przebadane w zupełnie innych warunkach.

  • EN 1276 i EN 13727: działanie bakteriobójcze w teście zawiesinowym, czyli w probówce. Pierwsza dla obszaru spożywczego i przemysłowego, druga dla medycznego.
  • EN 13697: działanie bakteriobójcze i grzybobójcze na powierzchni, bez mechanicznego działania. Bliżej warunków rzeczywistych niż test zawiesinowy.
  • EN 16615: skuteczność przy przecieraniu powierzchni, czyli tak, jak dezynfekuje się w szpitalu.
  • EN 1650 i EN 13624: działanie grzybobójcze i drożdżakobójcze.
  • EN 14476 i EN 16777: działanie wirusobójcze, w zawiesinie i na powierzchni. Ważne, czy wobec wirusów otoczkowych (np. grypa), czy także wobec bezotoczkowych, jak norowirus.

Przy normach często pojawia się dopisek „warunki czyste” albo „warunki brudne”. Warunki brudne oznaczają badanie z dodatkiem obciążenia białkowego, które naśladuje zabrudzoną powierzchnię. Przykład: Exeol DRF działa bakteriobójczo w 30 sekund w warunkach czystych (PN-EN 1276), ale w warunkach brudnych (PN-EN 13697) potrzebuje 2 minut.

Powierzchnie mające kontakt z żywnością

Przy blatach, deskach, krajalnicach i wagach trzeba sprawdzić dwie rzeczy: czy preparat jest przeznaczony do powierzchni mających kontakt z żywnością i czy po dezynfekcji trzeba go spłukać wodą pitną. Exeol DRF dezynfekuje bez spłukiwania, więc nadaje się do szybkiej dezynfekcji między zmianami surowca. Food AM i Sept Plonge myją i dezynfekują, a powierzchnie mające kontakt z żywnością spłukuje się po nich wodą pitną. Exeol Surf Toutes Surfaces jest gotowy do użycia i działa w 2 minuty, także wobec wirusów otoczkowych. Floor DDS nie jest przeznaczony do powierzchni mających bezpośredni kontakt z żywnością.

Jak sprawdzić, czy preparat do dezynfekcji jest legalny

Produkt biobójczy można wprowadzić do obrotu w Polsce tylko z pozwoleniem, którego numer musi być podany na etykiecie. Numer sprawdzisz w wykazie produktów biobójczych prowadzonym przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Jeśli na opakowaniu płynu „antybakteryjnego” nie ma numeru pozwolenia, to nie jest produkt biobójczy i nie może być stosowany jako środek do dezynfekcji w planie higieny. Każdy preparat dezynfekcyjny Exeol podaje numer pozwolenia na karcie produktu, na przykład DRF ma pozwolenie nr 8142/20, a Floor DDS nr 9891/24.

Najczęstsze błędy przy dezynfekcji powierzchni

  1. Dezynfekcja bez wcześniejszego mycia.
  2. Wycieranie powierzchni przed upływem czasu kontaktu.
  3. Roztwór przygotowany na oko albo przechowywany kilka dni.
  4. Jedna ściereczka do całego obiektu, która przenosi drobnoustroje z toalety na blat.
  5. Preparat bez działania na drobnoustrój, z którym walczysz, na przykład środek tylko bakteriobójczy przy ognisku norowirusa.
  6. Brak spłukania wodą pitną tam, gdzie wymaga tego etykieta.
  7. Mieszanie preparatów, szczególnie chlorowych z kwaśnymi.

Płyny do dezynfekcji powierzchni Exeol

Najczęstsze pytania

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytanie? Napisz do nas.

Usuń resztki i umyj powierzchnię, spłucz, nałóż preparat dezynfekcyjny w stężeniu z etykiety, pozostaw powierzchnię mokrą przez cały czas kontaktu, a na końcu spłucz wodą pitną tam, gdzie wymaga tego etykieta, na przykład na powierzchniach mających kontakt z żywnością.

Dezynfekcja niszczy drobnoustroje wskazane na etykiecie preparatu w określonym stopniu, ale nie wszystkie formy życia. Sterylizacja niszczy wszystkie drobnoustroje wraz z przetrwalnikami i wykonuje się ją w autoklawach na narzędziach medycznych. Powierzchnie w kuchni czy hotelu się dezynfekuje, a nie sterylizuje.

Tyle, ile podaje etykieta dla danego stężenia i drobnoustroju. To może być 30 sekund, jak w przypadku Exeol DRF w warunkach czystych, albo 15 minut, jak przy Exeol Floor DDS w stężeniu 0,5%. Przez cały ten czas powierzchnia musi pozostać mokra.

Zależy od preparatu i powierzchni. Preparaty alkoholowe, takie jak Exeol DRF, działają bez spłukiwania. Po preparatach myjąco-dezynfekujących powierzchnie mające kontakt z żywnością spłukuje się wodą pitną. Rozstrzyga etykieta i karta charakterystyki preparatu.

Do szybkiej dezynfekcji blatów i sprzętu bez spłukiwania: Exeol DRF. Do mycia i dezynfekcji w jednym kroku na ścianach, blatach i urządzeniach: Exeol Food AM. Do naczyń i przyborów myjących ręcznie: Exeol Sept Plonge. Wszystkie mają pozwolenie na obrót produktem biobójczym.

Zamów środki czystości
Exeol online

Sprzedaż preparatów Exeol Pro prowadzi sklep internetowy mixtum.pl.

Przejdź do sklepu14 663 02 00